Ekonomia społeczna

Ekonomia społeczna - nazywana jest również gospodarką społeczną, ekonomią solidarności, ekonomią obywatelską czy też przedsiębiorczością społeczną. Na podstawie różnych definicji mianem ekonomii społecznej określa się ogół  działań mających na celu wzrost nie tylko zysków ale i wzrost działań na rzecz ludzi konkretnie na ich rozwój społeczny.

Inną definicją opisującą ekonomię społeczną jest określenie wypracowane przez pracowników Europejskiej Sieci badawczej (EMES) w ramach której wyodrębnia ona instytucję będąca „rdzeniem” całej gospodarki społecznej, nazywanej przedsiębiorstwem społecznym.


Przedsiębiorstwo społeczne:

Jest to działalność uznawana w  celach głównie społecznych, której zyski w założeniu są reinwestowane w te cele lub we wspólnotę, a nie w celu maksymalizacji zysku lub zwiększenia dochodu udziałowców czy też właścicieli. Europejska Sieć Badawcza wyznaczyła kryteria społeczne i ekonomiczne, którymi powinny charakteryzować się przedsiębiorstwa społeczne:

przedmiotem działalności spółdzielni socjalnej jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków.

Spółdzielnia socjalna działa na rzecz:

• społecznej reintegracji jej członków – działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie umiejętności uczestnictwa w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu
• zawodowej reintegracji – działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy

Spółdzielnie socjalną może założyć, co najmniej 5 osób, nie więcej jednak niż 15 (wyjątek przekształcenie spółdzielni inwalidów w spółdzielnie socjalną). Istnieje możliwość nabywania członkostwa w spółdzielni socjalnej przez osoby nie należące do grup wykluczonych, marginalizowanych na rynku pracy, posiadających jednak szczególne kwalifikacje, których nie posiadają pozostali członkowie. Liczba takich osób nie może być większa, niż 20% ogólnej liczby członków spółdzielni. Jest to zapis bardzo restrykcyjny, przekroczenie tego limitu trwające nieprzerwanie przez okres 3 miesięcy, stanowi podstawę do postawienia spółdzielni w stan likwidacji.

1)      Kryteria ekonomiczne

Prowadzenie działalności w sposób ciągły w oparciu o instrumenty ekonomiczne
Suwerenność instytucji  w stosunku do innych instytucji
Mały zasób kadry płatnej
Wiedza na temat ryzyka ekonomicznego i w konsekwencji ponoszenie go.

2)      Kryteria społeczne

Społecznie użyteczny cel przedsięwzięcia
Obywatelski  charakter inicjatywy
Demokratyczny sposób zarządzania
Charakter działania wspólnotowy
Ograniczony zasób zysków
otwarte i dobrowolne członkostwo



Obszary ekonomii społecznej

1. Integracja społeczna i działalność na rynku pracy:
2. Dostarczanie usług publicznych.
a) Usługi społeczne:
- usługi edukacyjne przykładem może być prowadzenie przyszkolnego sklepiku, który ma na celu utrzymanie wiejskiej szkoły
-usługi socjalne przykładem może  być pomoc bezdomnym do powrotu do normalnego życia dając im zajęcie w zamian za zamieszkanie
- usługi opiekuńcze np. praca pielęgniarek  i opieki medycznej w domu
b) Usługi techniczne- np. utrzymanie czystości w miastach, pielęgnowanie zieleni miejskiej
3. Usługi o charakterze wzajemnym-Mogą to być zarówno przedsięwzięcia działające w obszarze rynku i konkurencyjne właśnie ze względu na swój wzajemnościowy charakter, np. ubezpieczenia wzajemne,  usługi zdrowotno-opiekuńcze, spółdzielnie telefoniczne
4. Usługi na otwartym rynku
5. Dostarczanie dóbr publicznych i rozwój wspólnot lokalnych to działanie fajnie opisuje  polskie przysłowie „ Zrobić coś z niczego”, np. mieszkańcy pewnej wsi oczyścili zaniedbane jezioro i stworzyli innowacyjny szlak turystyczny dla turystów.
6. Działalność handlowa i produkcyjna